همایش تفسیرگویان استان تهران برگزار شد
حجت الاسلام و المسلمین قرائتی، در همایش تفسیرگویان مساجد استان تهران با انتقاد از مهجور ماندن قرآن در برخی منابر، بر لزوم بازگشت جدی خطبا و مبلغان به محوریت آیات الهی تأکید کرد و دانشگاه فرهنگیان را یکی از مهمترین عرصههای اثرگذاری فرهنگی در کشور دانست.
به گزارش روابط عمومی بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود (عج)، همایش تفسیرگویان استان تهران، روز شنبه، بیست و پنجم بهمنماه با حضور حجت الاسلام و المسلمین قرائتی مدیر ستاد اقامه نماز و ستاد تفسیر قرآن کریم، حجت الاسلام و المسلمین خاموشی رئیس سازمان اوقاف و امورخیریه کشور، حجت الاسلام و المسلمین متوسل دبیر ستاد تفسیر قرآن کریم و اعضای ستاد تفسیر قرآن کریم در تهران برگزار شد.
تأکید حجتالاسلام قرائتی بر بازگشت جدی منابر به قرآن و ضرورت حضور فعال روحانیون در دانشگاه فرهنگیان
حجتالاسلام والمسلمین محسن قرائتی رئیس ستاد اقامه نماز کشور در همایش تفسیرگویان مساجد استان تهران با استناد به آیه «وقال الرسول یا رب إن قومی اتخذوا هذا القرآن مهجوراً» اظهار داشت: شکایت پیامبر اکرم(ص) از مهجوریت قرآن، یک هشدار همیشگی برای همه ماست. اگر قرآن در متن زندگی، سخنرانیها و برنامههای فرهنگی ما نباشد، مشمول همین گلایه خواهیم شد.
رئیس ستاد اقامه نماز با بیان اینکه گاهی در برخی منابر موضوعات مختلفی همچون تحلیلهای سیاسی، اشعار، داستانها و مباحث حاشیهای جایگزین تفسیر آیات میشود، افزود: منبر باید با قرآن آغاز شود و به قرآن ختم شود. مردم باید احساس کنند محور سخن، کلام الهی است و سایر مطالب در خدمت فهم بهتر آیات قرار دارد، نه بالعکس.
وی با تأکید بر اینکه تبلیغ دین تنها محدود به جمع ثابت یک مسجد نیست، خاطرنشان کرد: در قرآن تعبیر «یا أیها الناس» به کار رفته است؛ یعنی همه مردم مخاطباند. مبلغ دینی باید نگاه فراگیر داشته باشد و برای ارتباط با نسل جوان، دانشجویان و اقشار مختلف جامعه برنامهریزی کند.
حجتالاسلام قرائتی در ادامه با اشاره به اهمیت گفتوگوی چهرهبهچهره تصریح کرد: تجربه نشان داده است که تذکر خصوصی و گفتوگوی صمیمی، گاه اثری عمیقتر از سخنرانیهای عمومی دارد. ارتباط فردی، بسیاری از سوءتفاهمها را برطرف میکند و زمینه تحول درونی را فراهم میسازد.
وی همچنین بر ضرورت اختصار، آمادگی قبلی و پرهیز از اطاله کلام در منابر تأکید کرد و گفت: سخنرانی بدون مطالعه، تضییع وقت مردم است. خطیب باید متناسب با سطح فهم مخاطبان سخن بگوید و از بهکارگیری اصطلاحات پیچیده و تخصصی که برای عموم قابل درک نیست، خودداری کند. هنر مبلغ آن است که مفاهیم عمیق را با بیانی ساده و مردمی ارائه دهد.
این مفسر قرآن کریم با اشاره به خاطراتی از سالهای آغازین فعالیت خود در عرصه تفسیر، به کمتوجهی برخی محافل علمی به تفسیر قرآن در گذشته اشاره کرد و افزود: زمانی پرداختن به تفسیر قرآن در برخی فضاها چندان مورد استقبال نبود، اما امروز بحمدالله این نگاه تغییر کرده و توجه به معارف قرآن گسترش یافته است؛ با این حال هنوز تا رسیدن به جایگاه مطلوب فاصله داریم.
وی در بخش مهمی از سخنان خود، دانشگاه فرهنگیان را یکی از مهمترین میدانهای فعالیت تبلیغی دانست و اظهار داشت: امروز بیش از صد هزار دانشجو در دانشگاه فرهنگیان تحصیل میکنند که معلمان آینده کشور خواهند بود. این مجموعه مستقیماً با نسل آینده در ارتباط است. اگر برای این قشر برنامهریزی فرهنگی و قرآنی نداشته باشیم، خسارت بزرگی متوجه آینده جامعه خواهد شد.
حجتالاسلام قرائتی تأکید کرد: کار فرهنگی باید ماندگار باشد، نه مقطعی. اقداماتی ارزشمند است که سالها بعد نیز اثر آن باقی بماند. همانگونه که برخی آثار تاریخی پس از قرنها پابرجاست، فعالیتهای دینی و تربیتی نیز باید با نگاه بلندمدت طراحی شود.
وی همچنین با اشاره به ضرورت اخلاص در فعالیتهای تبلیغی گفت: ملاک در همه اقدامات، رضای الهی است. اگر نیتها خدایی باشد، خداوند در لحظات حساس یاری خواهد کرد و راههای جدیدی برای اثرگذاری پیش روی مبلغان قرار خواهد داد.
در پایان، حجتالاسلام قرائتی ضمن قدردانی از برگزارکنندگان همایش و فعالان عرصه تفسیر، از روحانیون خواست با تمرکز بر قرآن، توجه ویژه به نسل جوان و حضور فعال در مراکز اثرگذار آموزشی، زمینه گسترش فرهنگ قرآنی در جامعه را بیش از پیش فراهم کنند.
توسعه تفسیر قرآن و محافل قرآنی در ایران و جهان
حجتالاسلام والمسلمین حجت الاسلام سید مهدی خاموشی در همایش تفسیرگویان مساجد استان تهران با تأکید بر اهمیت جهاد فرهنگی و نقش تفسیر قرآن در زندگی روزمره، گزارشی جامع از فعالیتهای خود و سازمان تبلیغات اسلامی ارائه داد و بر ادامه مسیر آموزش مفاهیم قرآنی در سطح کشور و فراتر از مرزها تأکید کرد.
وی با اشاره به سابقه فعالیتهای قرآنی خود از دوران پیش از انقلاب در کانون توحید گفت: در آن زمان جلسات تفسیر و آموزش قرآن با سبک ویژهای برگزار میشد و استادان بزرگی مانند مرحوم باهنر و شهید بهشتی در این کلاسها حضور داشتند. تجربه آن سالها مسیر ما را برای ادامه فعالیتهای قرآنی شکل داد.
حجتالاسلام خاموشی به برنامههای اعزام مفسران و روحانیون به اقصی نقاط کشور در ایام ماه رمضان اشاره کرد و افزود: برخی از مجتهدین و فقهای توانمند به شهرستانها و روستاها اعزام شدند تا محافل قرآنی و آموزش تفسیر برگزار کنند. این تجربه اکنون به سازمان اوقاف منتقل شده و سالهاست که استمرار دارد.
وی همچنین به فعالیتهای بینالمللی اشاره کرد و گفت: امسال برای مثال در بنگلادش بیش از سی و پنج هزار نفر در برنامههای قرآنی حضور داشتند و حتی برنامه از طریق شبکههای موبایلی به کشورهای دیگر هم منتقل شد. هیئتهای خارجی، از جمله هیئت تونسی، از این برنامهها استقبال کرده و تأثیرات عمیق آن بر مخاطبان را گزارش دادند.
حجتالاسلام خاموشی بر اهمیت کرسیهای تلاوت و محافل قرآنی در امامزادهها و مساجد تاکید کرد و اظهار داشت: در این محافل، علاوه بر تلاوت قرآن، فضای معنوی و فرهنگی برای مخاطبان ایجاد میشود و هرچند در برخی امامزادهها جمعیت محدود باشد، ما این محافل را همچنان حمایت خواهیم کرد تا جریان آموزش و انس با قرآن حفظ شود.
وی درباره آثار تفسیری و ترجمههای جدید نیز گفت: در تولید آثار تفسیری، دقت و مستندسازی اهمیت زیادی دارد. اخیراً ترجمه جدید آقای برازش چاپ شد که با بررسی دقیق آیات و تفاوتها با ترجمههای دیگر، توانسته است جایگاه خوبی در محافل علمی و حوزوی پیدا کند. هر کسی که در زمینه تفسیر قلم میزند، حمایت ما را خواهد داشت، به شرط آنکه آثارش علمی و کاربردی باشد.
حجتالاسلام خاموشی درباره مسابقات معارفی قرآن در کشور اظهار داشت: این مسابقات هر سال پربارتر و گستردهتر برگزار میشوند. امسال شاهد حضور خانوادهها و افرادی بودیم که دانش بالایی داشتند و در رقابتها شرکت کردند. این برنامهها ضمن تقویت دانش قرآنی، سبک زندگی قرآنی را نیز ترویج میکنند.
وی در پایان سخنان خود تأکید کرد: با دستور مقام معظم رهبری، مسیر آموزش مفاهیم قرآنی و سبک زندگی قرآنی ادامه دارد و هدف ما این است که نسلهای آینده با قرآن و معارف اهل بیت(ع) انس پیدا کنند و توانایی استفاده عملی از آموزههای قرآنی در زندگی روزمره را داشته باشند.
تأکید دبیر ستاد تفسیر قرآن کریم بر برگزاری دورههای مهارتی تفسیر برای ائمه جماعات تهران
حجتالاسلام والمسلمین محمود متوسل از برنامهریزی برای اجرای دورههای تخصصی آموزش تفسیر قرآن ویژه روحانیون در سراسر استان تهران خبر داد و گفت این آموزشها با همکاری امور مساجد استان تهران برگزار میشود.
دبیر ستاد تفسیر قرآن کریم در همایش تفسیرگویان مساجد استان تهران اعلام کرد این ستاد با هدف ارتقای سطح مهارتهای تفسیری روحانیون، مجموعهای از دورههای آموزشی کاربردی را طراحی کرده است.
وی با اشاره به سرفصلهای این دورهها افزود: قالبهای بیان تفسیر، روشهای دستهبندی آیات، شیوه برداشت از قرآن، پاسخ به شبهات قرآنی، نحوه انتقال مفاهیم به کودکان و نوجوانان، آسیبها و لغزشهای احتمالی در تفسیر، روشهای نوین تفسیری و تدبر در قرآن از مهمترین عناوین آموزشی این برنامههاست.
حجت الاسلام متوسل تصریح کرد: این دورهها با حضور اساتید برجسته حوزه قرآن برگزار میشود و تلاش داریم ائمه جماعات در سطح شهر تهران و شهرستانهای استان به تدریج تحت پوشش قرار گیرند.
وی همچنین از آمادگی ستاد برای همکاری با شورای توسعه فعالیتهای قرآنی خبر داد و گفت: این شورا مرجع قانونی فعالیتهای قرآنی در شهرهاست و میتوان با مشارکت آن، زمینه استفاده گسترده روحانیون از آموزشهای تفسیری را فراهم کرد.
دبیر ستاد تفسیر قرآن کریم در پایان با اشاره به پویش «زندگی با آیهها» اظهار کرد: یکی از پرسشهای مخاطبان، مبنای انتخاب آیات این طرح است که در قالب محتوای آموزشی و رسانهای بهصورت دقیق تبیین خواهد شد.
تفسیر قرآن باید با کلام معصومین(ع) باشد
حجتالاسلام والمسلمین محمدیان عضو شورای ستاد تفسیر قرآن و امام جماعت مسجد نور با اشاره به اهمیت آمادگی علمی و روشمند برای جلسات تفسیر در مساجد، بر لزوم دستهبندی منظم نکات و پرهیز از پراکندهگویی در بیان مفاهیم قرآنی تأکید کرد.
وی در همایش تفسیرگویان مساجد استان تهران ضمن قدردانی از بنیانگذاران ستاد تفسیر قرآن کریم گفت: برگزاری اینگونه نشستها در آستانه ماه مبارک رمضان، فرصتی برای آمادگی بیشتر و بازنگری در شیوههای ارائه مباحث قرآنی است.
عضو شورای ستاد تفسیر با بیان اینکه تفسیر قرآن در مسجد برای عموم مردم، بهدلیل تنوع سطح علمی و سنی مخاطبان، کاری دشوار و حساس است، اظهار داشت: مفسر باید «مخرج مشترک» مخاطبان را پیدا کند و مطالبی را بیان کند که برای همه حاضران مفید و قابل فهم باشد.
وی با تأکید بر همراهی تفسیر قرآن با روایات اهلبیت(ع)، تصریح کرد: تفسیر قرآن باید مستند به کلام معصومین(ع) باشد و از برداشتهای سطحی و عبور سرسری از آیات پرهیز شود. تدبر در آیات و استخراج درسهای کاربردی از هر آیه، لازمه جلسات تفسیری موفق است.
حجتالاسلام محمدیان همچنین بر ضرورت نظم در ارائه مطالب تأکید کرد و افزود: نکات و پیامهای هر آیه باید دستهبندی و منسجم ارائه شود. تجربه اساتید حوزه تفسیر نشان میدهد که پراکندهگویی و بیان مطالب متعدد در یک جلسه، موجب کاهش اثرگذاری میشود.
وی با اشاره به آثار حجتالاسلام محسن قرائتی از جمله کتاب «تفسیر نور»، خاطرنشان کرد: شیوه استخراج «نکتهها» و «پیامها» در این اثر نمونهای موفق از بیان منظم و کاربردی مفاهیم قرآنی است که میتواند الگوی مفسران قرار گیرد.
امام جماعت مسجد نور در ادامه با توصیه به مطالعه مقدمات تفسیری پیش از ورود به جلسات آموزش و تفسیر، گفت: آشنایی با منابعی همچون «تفسیر البرهان»، «المیزان فی تفسیر القرآن» و کتاب «قرآن در اسلام» میتواند درک عمیقتری از معارف قرآن کریم فراهم کند.
وی در پایان با قدردانی از تلاشهای برگزارکنندگان این همایش ابراز امیدواری کرد که فعالان قرآنی با بهرهگیری هرچه بیشتر از معارف قرآن و عترت، در مسیر ترویج فرهنگ قرآنی در جامعه موفق باشند.
