به گزارش روابط عمومی بنیاد حضرت مهدی موعود(عج) استان قزوین، حجتالاسلام والمسلمین محمدقاسم پیری، کارشناس مهدویت استان قزوین و امام جمعه موقت شهر محمودآباد نمونه، در گفتوگو با روابط عمومی بنیاد استان، با تشریح برخی از حکمتهای غیبت حضرت ولیعصر(عج)، بر نقش دوران غیبت در رشد و آزمایش مؤمنان، افزایش معرفت و آمادگی جامعه برای ظهور تأکید کرد و گفت: انتظار واقعی، تنها چشمبهراهی برای ظهور نیست، بلکه نیازمند اصلاح فردی و اجتماعی، تقویت ایمان و آمادگی برای یاری امام زمان(عج) است.
مشروح این گفتوگو را در ادامه میخوانید:
یکی از دلایل اصلی غیبت امام زمان(عج) چیست و این غیبت چه ضرورتی برای تحقق اهداف الهی دارد؟
یکی از مهمترین حکمتهای غیبت امام زمان(عج)، آماده نبودن جامعه بشری برای پذیرش حکومت جهانی و تحقق کامل عدالت الهی است. خداوند متعال به انسانها فرصت داده است تا در دوران غیبت، با رشد فکری و اخلاقی و افزایش معرفت و ایمان، زمینه لازم برای ظهور را فراهم کنند.
از سوی دیگر، دوران غیبت زمینه آزمایش و رشد مؤمنان است تا میزان ایمان، صبر و پایبندی آنان به حق آشکار شود. بنابراین، غیبت به معنای تعطیل شدن هدایت الهی نیست، بلکه دورهای برای آمادهسازی فرد و جامعه برای تحقق اهداف بزرگ ظهور و برپایی حکومت عدل جهانی است.
منظور از «امتحان و آزمایش مؤمنان» در دوران غیبت امام زمان(عج) چیست؟
منظور از امتحان و آزمایش مؤمنان در دوران غیبت این است که انسانها در شرایطی قرار میگیرند که میزان ایمان، معرفت، صبر و پایبندی آنان به حق آشکار میشود. طولانی شدن دوران غیبت، نبود دسترسی ظاهری به امام، وجود شبهات و فتنهها و تغییر شرایط اجتماعی، همگی میتواند ایمان انسان را مورد آزمایش قرار دهد. در واقع، دوران غیبت فرصتی است تا مشخص شود انسان تا چه اندازه در اعتقاد خود به امام و وعده الهی استوار است و آیا در سختیها نیز بر مسیر حق باقی میماند یا خیر.
البته این امتحان صرفاً برای سنجش و مشخص شدن افراد نیست، بلکه زمینهای برای رشد و تربیت مؤمنان نیز به شمار میرود. کسی که در دوران غیبت با معرفت بیشتر، صبر، تقوا و امید به آینده زندگی میکند و در برابر شبهات و انحرافات مقاومت میکند، در حقیقت خود را برای دوران ظهور آماده میسازد. بنابراین، یکی از پیامهای مهم دوران غیبت این است که منتظر واقعی باید ایمان خود را تقویت کند، اهل بصیرت باشد و در مسیر اصلاح خود و جامعه گام بردارد.
چه ارتباطی میان افزایش آمادگی و معرفت مردم و فراهم شدن زمینه ظهور امام زمان(عج) وجود دارد؟
ارتباط میان افزایش معرفت و آمادگی مردم و فراهم شدن زمینه ظهور، ارتباطی مستقیم و اساسی است. ظهور حضرت ولیعصر(عج) یک تحول بزرگ و جهانی است که تحقق آن نیازمند جامعهای است که امام خود را بشناسد، اهداف و آرمانهای او را درک کند و از نظر اعتقادی، اخلاقی و اجتماعی آمادگی پذیرش حکومت عدل را داشته باشد. هرچه معرفت مردم نسبت به امام زمان(عج) و جایگاه ایشان بیشتر شود، باور به ضرورت ظهور و مسئولیت انسان در دوران غیبت نیز عمیقتر خواهد شد.
بنابراین، انتظار ظهور تنها به دعا و آرزو محدود نمیشود، بلکه باید با خودسازی، اصلاح جامعه، تقویت ایمان، مقابله با انحرافات و تلاش برای گسترش عدالت و اخلاق همراه باشد. جامعهای که از نظر فکری و اخلاقی رشد کرده و افراد آن آمادگی پذیرش مسئولیت و یاری امام را داشته باشند، ظرفیت بیشتری برای تحقق آرمانهای مهدوی خواهد داشت. از این رو، افزایش معرفت و آمادگی مردم را میتوان یکی از مهمترین وظایف منتظران و زمینههای تحقق ظهور دانست.
آیا طولانی شدن غیبت امام زمان(عج) به معنای بیتوجهی حضرت به شیعیان است؟
خیر، طولانی شدن غیبت حضرت ولیعصر(عج) به هیچوجه به معنای بیتوجهی ایشان به شیعیان نیست. غیبت به معنای نبودن امام نیست، بلکه به معنای عدم حضور و دسترسی ظاهری مردم به ایشان است. امام زمان(عج) همچنان حجت خدا و واسطه فیض الهی است و نسبت به وضعیت شیعیان و جامعه مؤمنان آگاهی و عنایت دارد. در روایات نیز بر ارتباط معنوی امام با شیعیان تأکید شده است و از حضرت به خورشیدی تشبیه شده که پشت ابر قرار دارد؛ هرچند دیده نمیشود، اما نور و آثار وجودش همچنان به مردم میرسد.
از سوی دیگر، خود حضرت ولیعصر(عج) در توقیعی خطاب به شیخ مفید میفرمایند: «ما در رسیدگی به شما کوتاهی نمیکنیم و یاد شما را از خاطر نمیبریم.» این سخن نشان میدهد که غیبت ظاهری هرگز به معنای رها کردن مردم نیست. امام در حدی که حکمت الهی و شرایط دوران غیبت اقتضا میکند، نسبت به مؤمنان عنایت دارد و آنان را هدایت و حمایت میکند. بنابراین، وظیفه ما در دوران غیبت این نیست که احساس دوری و بیتوجهی داشته باشیم، بلکه باید با معرفت، دعا، عمل صالح و پایبندی به آموزههای دینی، ارتباط قلبی خود را با امام حفظ کنیم و خود را برای ظهور ایشان آماده سازیم.
چه تفاوتی میان «انتظار واقعی ظهور» و انتظار منفعلانه وجود دارد و یک منتظر واقعی چه ویژگیهایی باید داشته باشد؟
انتظار واقعی ظهور با انتظار منفعلانه تفاوت اساسی دارد. در انتظار منفعلانه، فرد صرفاً چشمبهراه ظهور است و تصور میکند بدون هیچ مسئولیتی باید منتظر وقوع یک اتفاق باشد؛ اما انتظار واقعی، همراه با حرکت، تلاش و آمادگی است. منتظر واقعی میداند که ظهور حضرت ولیعصر(عج) یک تحول بزرگ و جهانی است و برای تحقق اهداف آن، باید از خودسازی و اصلاح فردی آغاز کرد و در حد توان برای اصلاح جامعه و گسترش ارزشهای الهی تلاش کرد.
یک منتظر واقعی باید امام زمان(عج) را بشناسد، ایمان و تقوای خود را تقویت کند، در برابر شبهات و فتنهها بصیرت داشته باشد، صبور و امیدوار بماند و نسبت به جامعه و مردم احساس مسئولیت کند. انتظار یعنی انسان خود را برای یاری امام آماده کند و سبک زندگی خود را با ارزشهایی مانند عدالت، اخلاق، خدمت به مردم و مبارزه با ظلم هماهنگ سازد. بنابراین، انتظار واقعی نه به معنای کنارهگیری از جامعه و دست روی دست گذاشتن، بلکه به معنای آمادهسازی خود و جامعه برای پذیرش حکومت عدل مهدوی است.